Cis pospolity
Taxus baccata
Gęste, wolno rosnące zimozielone drzewo iglaste o ciemnych, miękkich igłach. Wytwarza liczne gałęzie, które nawet z wiekiem szczelnie zasłaniają pień — a miłośnikom formowania i strzyżenia dają duże pole do popisu.
Cis pospolity to średniej wysokości (3–4 m) roślina iglasta, występująca naturalnie na terenie Polski. Rośliny te są znane ze swej długowieczności (najstarszy cis w Polsce ma prawdopodobnie ok. 1250 lat) i wykazują dużą zdolność do regeneracji, nawet po silnym cięciu.
Liście
Pokrój
Jesień
01 / 3
Wygląd
Cis rozgałęzia się już u nasady, często wytwarzając wiele pni, co daje efekt zwartej bryły zieleni.
W młodości ma zwykle kształt stożkowaty lub kulisty. Z czasem — jeśli nie jest cięty — staje się szeroki, kopulasty i nieregularny, osiągając do 4 m wysokości.
Cis pospolity ma miękkie, ciemnozielone igły długości ok. 3 cm, płasko ułożone na pędzie. Igły wymieniają się co 6–8 lat.
Dodatkową atrakcją egzemplarzy żeńskich (rośliny są dwupienne) są liczne intensywnie czerwone owoce, chętnie zjadane przez ptaki. Czerwona osnówka (aril) jest jedyną częścią owocu pozbawioną taksyny — pestka wewnątrz jest trująca, dlatego zachowajmy ostrożność.
02 / 3
Stanowisko i uprawa
Cisy dobrze adaptują się do warunków panujących w większości ogrodów i bez trudu znoszą zanieczyszczone miejskie powietrze.
Najlepiej rosną na glebie bogatej w wapń (zasadowej), żyznej, próchnicznej, przepuszczalnej i stale wilgotnej.
Rośliny nie lubią skrajności: gorzej znoszą stagnującą wodę niż okresowe okresowe przesuszenie podłoża.
Odpowiada im wysoka wilgotność powietrza — dobrze rosną w sąsiedztwie zbiorników wodnych.
Preferują półcień, ale znoszą także całkowite zacienienie. Na słonecznym stanowisku wymagają większego podlewania i opieki.
Rośliny posadzone w pełnym słońcu i na ubogiej glebie dobrze reagują na regularne zraszanie (rano lub wieczorem) i osłanianie młodych okazów zimą. Sadząc cisy na mniej dogodnym stanowisku, trzeba liczyć się z tym, że zestresowana roślina będzie bardziej podatna na choroby i szkodniki.
W uprawie kluczowe jest pierwsze 5–7 lat — wtedy młode rośliny są najbardziej wrażliwe na niskie temperatury, suszę i choroby. Dlatego warto zaprawić dołek dobrym podłożem i regularnie podlewać w okresach bezopadowych (co 10–12 dni, a w upalne letnie dni nawet co 5–7 dni).
W późniejszych latach cisy są zwykle niewymagające i wdzięczne w pielęgnacji. Cis pospolity, podobnie jak inne cisy, może być intensywnie cięty i odmładzany — przydatne po uszkodzeniach mrozowych lub mechanicznych (np. uszkodzenia spowodowane przez psy, objawiające się brązowymi plamami i ubytkami igieł).
Zaleca się sadzić cisy głównie na zachód od Wisły, ponieważ rośliny te mogą przemarzać, gdy temperatura przez dłuższy czas spada poniżej około −20°C.
O cisach — podobnie jak o innych zimozielonych roślinach — należy pamiętać zimą, ponieważ są narażone na suszę fizjologiczną.
03 / 3
Zastosowanie
Cis pospolity ma szerokie zastosowanie: może być sadzony jako okaz soliterowy, stosowany na żywopłoty oraz wykorzystywany do tworzenia dużych rzeźb ogrodowych.
To doskonały materiał na zimozielone żywopłoty w miejscach cienistych, np. po północnej stronie posesji lub w cieniu między budynkami.
Ciemnozielony kolor igieł ładnie komponuje się z kolorowymi krzewami na rabacie i stanowi dobre, całoroczne tło dla innych roślin.
Jeśli okolica jest słoneczna, warto zapewnić roślinie trochę cienia — można go uzyskać, sadząc wyższe drzewa, np. śliwę wiśniową 'Nigra'.
W ogrodowych kompozycjach można łączyć cis z roślinami takimi jak perukowce podolskie ('Golden Spirit' lub 'Royal Purple') — pamiętając, by nie podlewać bezpośrednio ich systemów korzeniowych, jeśli preferują stanowiska bardziej suche. W cieniu dobrze będzie wyglądał z berberysem Thunberga 'Maria' (żółto-zielonym) lub 'Golden Ring', purpurowolistymi odmianami oraz różnymi trzmielinami (np. odmiany Fortune'a).
W półcieniu warto zestawić cisa z kwitnącymi krzewami, np. hortensją bukietową 'Vanille-Fraise' lub różanecznikami, pamiętając o zakwaszeniu gleby wokół roślin acidofilnych.
Dodatkiem mogą być magnolie (np. 'Jane') oraz byliny, takie jak parzydło leśne, parzydło blekotolistne czy brunnera wielkolistna, które dobrze rosną w półcieniu.
Fenologia
Roczny rytm kwitnienia, owocowania i prac pielęgnacyjnych
Fenologia rośliny
- Czerwone
Dane pochodzą z modelu Plant Phenology V1. Terminy są tygodniowymi zakresami walidowanymi z danych Ogrodeusa i mogą różnić się zależnie od pogody oraz stanowiska.
Rozmiary
Rozmiary i wzrost
- Docelowa wysokość
- 4 m
- Docelowa szerokość
- 3 m
Cechy
Cechy rośliny
- Strefa mrozoodporności
- Strefa mrozoodporności 7
- Naturalny pokrój
- Zwarty
- Liście / igły
- Zimozielone liście / igły
- Siła wzrostu
- Silny wzrost
Formowanie
Formowanie i prowadzenie
- Najczęściej prowadzona jako
- Geometryczne formy Żywopłot
- Prowadzenie
- Forma geometryczna Żywopłot formowany Żywopłot nieformowany Niski żywopłot lub obwódka
Cechy
Cechy i zastosowanie
Stanowisko
- Preferowane nasłonecznienie
- Półcień Cień
- Tolerowane nasłonecznienie
- Pełne słońce
- Preferowana wilgotność gleby
- Wilgotne stanowisko
- Tolerowana wilgotność gleby
- Świeże stanowisko
- Preferowana gleba
- Gleba próchniczna Gleba przepuszczalna Gleba żyzna
- Tolerowana gleba
- Przeciętna gleba ogrodowa
- Preferowany odczyn gleby
- Podłoże lekko zasadowe
- Tolerowany odczyn gleby
- Podłoże obojętne
Cechy
- Zwarty pokrój
- Atrakcyjna przez cały sezon
- Przyjazna ptakom
Ostrzeżenia
- Roślina trująca
Zastosowanie
- Żywopłot
- Soliter
- Do parków
- Do tworzenia zielonych rzeźb
- Nad oczka wodne
- Obwódka
morphology
- Zimozielone liście
Grupy roślin
Przeglądaj grupy roślin
Choroby i szkodniki
Choroby i szkodniki
Roślina rzadko zapada na choroby. Na nieodpowiednim stanowisku mogą wystąpić te przedstawione poniżej.
Galeria
Galeria
Powiązana wiedza
-
Jakie powojniki możemy posadzić w ogrodzie?
Powojniki (Clematis) są piękne pnącza cenione za romantyczne kwiaty. Ich wybór przyprawia o zawrót głowy - powojniki tak możemy dobrać do ogrodu, że będą kwitły od kwietnia aż do października.
-
Kwiecień w ogrodzie
W kwietniu witamy wiosnę i jej subtelne kolory - cieszą nas żółte forsycje, różowe śliwy czy białe magnolie. Jest to czas ogrodników: sadzimy, dzielimy, przesadzamy i nawozimy. Czeka nas więc sporo pracy, ale też satysfakcji i zadowolenia z jej efektów.
-
Czerwiec w ogrodzie
Pierwszy letni miesiąc daje dużo radości w ogrodzie. Trwa festiwal barw i kwiatów. W tym miesiącu kontynuujemy prace wiosenno-letnie i nie ma mowy o lenistwie. Przede wszystkim podlewamy, pielimy i walczymy ze szkodnikami i chorobami. Sadzimy, siejemy, pikujemy, rozsadzamy i pilnujemy, aby dotychczasowe prace przyniosły pożądany efekt.
