Maj w ogrodzie

Cieszą kwitnące wiosenne krzewy — oszałamiające kolorami azalie i rododendrony, obezwładniające zapachem lilaki i kaliny, obsypane dzwoneczkami krzewuszki. Ulistnienie na tawułach japońskich, berberysach, pęcherznicach, dereniach czy klonach właśnie w maju zachwyca intensywnością barw, które z upływem sezonu stopniowo się zmatowią. W tym okresie widoczne są także efekty prac wykonanych na przedwiośniu i wczesną wiosną.

Maj bywa kapryśny — nadal mogą wystąpić chłodne noce z przymrozkami. Słuchajmy komunikatów pogodowych i miejmy pod ręką agrowłókninę, maty słomiane lub gałązki jodły do okrywania wrażliwych roślin. Większe drzewa owocowe i ozdobne, których pąki i zawiązki owoców są wrażliwe, można chronić przez zraszanie wodą — powstająca powłoka lodowa utrzymuje na powierzchni temperaturę około zera i zabezpiecza pąki.

Bądźmy szczególnie czujni w okresie tzw. „zimnych ogrodników” — Pankracego, Bonifacego i Serwacego (między 12 a 14 maja), kiedy częściej napływają chłodniejsze masy powietrza. Tradycyjnie przyjmuje się, że po „zimnej Zośce” (po 15 maja) można bezpieczniej wysiewać i sadzić rośliny mniej odporne na mrozy.

Po okresie zimnych ogrodników można wysiewać i wysadzać rośliny bardziej wrażliwe, np. dalie, mieczyki, pacioreczniki, begonie bulwiaste. W połowie miesiąca warto posadzić jednoroczne na tarasach, balkonach i w gruncie — pelargonie, surfinie, żeniszki, lobelie. Nieco wcześniej wysadzamy rozsady astrów, bratków ogrodowych i lwiej paszczki.

Rośliny, które zimowały w domu (np. fuksje, pelargonie, lantany, agawy), ustawiamy na zewnątrz w reprezentacyjnych miejscach. Rozsady przygotowane na parapetach można bezpiecznie wysadzać po 15 maja.

Do gruntu sadzimy selery, pory i kapustę. Warzywa ciepłolubne — pomidory, ogórki, dynie, cukinie i kabaczki — sadźmy po „zimnej Zośce”; jeśli chcemy je wysadzić wcześniej, można użyć tuneli foliowych.

Pamiętajmy o dbałości o glebę — regularnie spulchniajmy wierzchnią warstwę i nie dopuśćmy do zachwaszczenia. Przerzedzajmy zbyt gęsto wschodzące siewki, aby zapewnić roślinom odpowiednią przestrzeń do wzrostu.

Jeśli pod koniec kwietnia nie przycięliśmy krzewów kwitnących na pędach zeszłorocznych, zróbmy to teraz. Należą do nich m.in. forsycje, pigwowce, porzeczka krwista, tawuła szara, tawuła wczesna czy migdałek. Cięcie stymuluje wypuszczenie zdrowych pędów, na których rośliny zakwitną w kolejnym sezonie.

Przycinając, poprawiamy pokrój i odmładzamy krzewy: usuwamy gałęzie trzyletnie i starsze (słabiej kwitnące), a pędy przekwitłe skracamy nad najniżej położonym, młodym pędem bocznym skierowanym na zewnątrz. Usuńmy także pędy wybijające z podkładek — rewersje w szczepionych formach pniowych szybko mogą zagłuszyć odmiany szczepione. Lilakom należy usuwać przekwitłe kwiatostany.

Kontynuujemy formowanie topiarów z trzmielin Fortune’a, bukszpanów, żywotników czy cisów.

Maj to dobry, alternatywny termin cięcia drzew owocowych wobec późnej zimy — można ciąć nawet podczas kwitnienia. Wybierajmy słoneczne dni, by ograniczyć ryzyko infekcji. Przeprowadźmy przegląd sanitarny: wycinajmy przemarznięte, chore i uszkodzone pędy, gałęzie krzyżujące się, rosnące do środka oraz te psujące sylwetkę i symetrię korony.

Co jakiś czas odchodźmy od drzewka i oceniajmy doświetlenie koron. Przerzedzajmy pionowe pędy, skracajmy inne — dzięki temu drzewa lepiej się prezentują i zwykle rodzą większe owoce. Tniemy około 3 mm nad kwiatem skierowanym na zewnątrz korony.

Obserwujmy rośliny pod kątem szkodników — szczególnie uciążliwe bywają mszyce. Iglaki często atakowane są przez przędziorki. W razie potrzeby zastosujmy odpowiednie opryski zgodnie z zaleceniami producenta.

Sprawdzajmy też występowanie chorób, np. brunatnej zgnilizny drzew pestkowych. Maj to dobry moment na zabiegi ochronne na czereśniach, wiśniach i morelach.

W maju można sadzić rośliny sprzedawane w pojemnikach — drzewa i krzewy, zarówno liściaste, jak i iglaste. Zapewnijmy roślinom żyzne, dostosowane do gatunku podłoże oraz odpowiednią kwasowość gleby. Nowo posadzone egzemplarze wymagają regularnego podlewania, zwłaszcza w pierwszym sezonie po zasadzeniu.

Od drugiej połowy maja do końca czerwca możemy pobierać sadzonki zielne wielu cennych krzewów: szczodrzeńca, żylistka, azalia, berberys, budleja, hortensja, dereń, forsycja, irga, krzewuszka, jaśminowiec, kalina, ligustr, ognik, pęcherznica, pięciornik, pigwowiec, trzmielina, tawuła, śnieguliczka. Możemy też rozmnażać pnącza: bluszcz, wiciokrzew, winobluszcz, milin, rdestówka Auberta czy powojniki.

Dobry moment na pobranie sadzonek to okres, gdy pędy stają się „kruche” — przy wyginaniu łatwo się łamią, „strzelając”. Sadzonki tnijmy sekatorem około 3 mm pod węzłem, długości 1–3 węzłów, zostawiając dwa liście; wierzchołki odrzucamy. Sadzonki umieszczamy do połowy wysokości w wilgotnym, próchniczym i przepuszczalnym podłożu, a wierzch przykrywamy cienką warstwą piasku, która ogranicza rozwój glonów.

Zadbajmy o trawniki: kośmy je regularnie, nawoźmy i usuwajmy chwasty. W przypadku problemu z mchem wykonajmy aerację i wapnowanie gleby, aby podnieść pH podłoża.

W maju można też zakładać nowe trawniki — korzystajmy z wilgotniejszego podłoża tego miesiąca, aby nie przedłużać prac i uniknąć intensywnego podlewania, które byłoby konieczne przy późniejszym siewie w cieplejszych i suchszych miesiącach.