Ogrodeus katalog roślin i wiedzy

Jarzmianka większa

Astrantia major Claret

Cudowna bylina o delikatnych kwiatach w kolorze czerwonego wina.

Opis

Jarzmianki mają wiele zalet: są niewymagające, długo i obficie kwitną, tworzą zgrabne kępy dekoracyjnych liści, rzadko chorują i są całkowicie mrozoodporne.

Jarzmianka większa Zdjęcie główne

Liście

Pokrój

Jesień

01 / 3

Wygląd

Wiosną (w drugiej połowie kwietnia) z ziemi zaczynają wyłaniać się pędy, które szybko formują zwartą 50–60 cm kępę liściową. Liście wybarwiają się na zielono i są pokryte drobnymi włoskami; tworzą ładną, zwartą kępę pierzastych, mocno powcinanych, ząbkowanych, sztywnych i błyszczących listków przypominających małe liście winobluszczu. Liście pozostają zielone do pierwszych przymrozków; dopiero w listopadzie żółkną i zasychają — warto pozostawić je zimą, ponieważ ułatwiają roślinie przezimowanie.

Pod koniec maja ponad kępę wyrastają długie, 70–80 cm sztywne pędy, na których od czerwca do sierpnia pojawiają się drobne, lecz liczne płaskie kwiatostany w intensywnie burgundowoczerwonym kolorze. Kwiatostan ma kształt niewielkiego baldachu i tworzy delikatną, ażurową „gwiazdkę”.

02 / 3

Stanowisko i uprawa

Jarzmianka preferuje żyzne, próchnicze gleby o lekko zasadowym odczynie (może też rosnąć na podłożu o pH obojętnym). Tolerancja na nasłonecznienie zależy od wilgotności podłoża: na stale wilgotnym stanowisku roślina może rosnąć nawet w pełnym słońcu (choć kwitnienie może być krótsze), natomiast najlepiej sprawdza się na stale, lecz umiarkowanie wilgotnym, półcienistym stanowisku. Może rosnąć także w świetlistym cieniu, np. pod koronami drzew, gdzie dociera dużo światła, ale brak jest bezpośrednich promieni słonecznych.

Jarzmianki nie lubią skrajności: nie tolerują zalewania korzeni i wymagają przepuszczalnego, zdrenowanego podłoża, a także cierpią przy długotrwałej suszy na piaszczystych stanowiskach — wtedy liście więdną i żółkną. W praktyce oznacza to konieczność regularnego podlewania w okresach suszy.

Jako rodzime byliny jarzmianki są całkowicie mrozoodporne i można je sadzić na terenie całego kraju.

03 / 3

Zastosowanie

Delikatne kwiaty jarzmianek najlepiej prezentują się w większych grupach. W półcienistych miejscach na bylinowych rabatach można je łączyć z kwitnącymi ciemnolistnymi pluskwicami groniastymi 'Black Negligee' i szałwią omszoną 'Mainacht'. Na bardziej słonecznych rabatach dobrze skomponują się z wilczomleczem sosnka czy przywrotnikiem ostroklapowym.

Jarzmianki są też świetnymi towarzyszami róż i piwonii. W połączeniu z białą szałwią i bodziszkami (np. wspaniałym) odmiana 'Claret' tworzy udane tło dla róż, takich jak 'Bonica'. Głęboki kolor 'Claret' dobrze zestawić z czerwoną piwonią 'Buckeye Belle' i fioletem szałwii omszonej.

Niekontrastowe kompozycje można uzyskać, łącząc jarzmiankę z bezem czarnym o bordowych liściach (np. 'Eva' czy 'Gerda') oraz fioletowymi kłosami przetacznika kłosowego.

Ciemne kwiaty jarzmianek — wyniesione wysoko ponad kępę liści — efektownie prezentują się również nad taflą wody, np. w towarzystwie rodgersji kasztanowcolistnej.

Fenologia

Roczny rytm kwitnienia, owocowania i prac pielęgnacyjnych

Fenologia rośliny

Kwitnienie
Kwitnienie 20-30. tydz. maj - lipiec
  • Czerwone
Sadzenie
Byliny bez bulwiastych korzeni 12-34. tydz. marzec - sierpień Czytaj więcej
Cięcie
Wiosenne usuwanie zaschniętych bylin 5-9. tydz. styczeń - luty Czytaj więcej
Cięcie po pierwszym kwitnieniu 26-28. tydz. czerwiec - lipiec Czytaj więcej
Nawożenie
Wiosenne Kompostowanie 8-10. tydz. luty - marzec Czytaj więcej
Całosezonowe 9-13. tydz. luty - marzec Czytaj więcej
Nawożenie Wiosenne 10-11. tydz. marzec Czytaj więcej
Nawożenie Letnie 16. tydz. kwiecień Czytaj więcej
Nawożenie Letnie 16-22. tydz. kwiecień - maj Czytaj więcej
Nawożenie Jesienne 30-37. tydz. lipiec - wrzesień Czytaj więcej
Jesienne Kompostowanie 34-36. tydz. sierpień - wrzesień Czytaj więcej

Dane pochodzą z modelu Plant Phenology V1. Terminy są tygodniowymi zakresami walidowanymi z danych Ogrodeusa i mogą różnić się zależnie od pogody oraz stanowiska.

Kwitnienie

Rozmiary

Rozmiary i wzrost

Docelowa wysokość
70 cm
Docelowa szerokość
45 cm
Rozstaw sadzenia
40 cm
Sztuk na m²
5 szt./m2

Cechy

Cechy rośliny

Strefa mrozoodporności
Strefa mrozoodporności 6
Naturalny pokrój
Kępiasty
Siła wzrostu
Silny wzrost

Cechy

Cechy i zastosowanie

Stanowisko

Preferowane nasłonecznienie
Półcień
Tolerowane nasłonecznienie
Pełne słońce Cień
Preferowana wilgotność gleby
Świeże stanowisko
Tolerowana wilgotność gleby
Wilgotne stanowisko
Preferowana gleba
Gleba próchniczna Gleba przepuszczalna Gleba żyzna
Tolerowana gleba
Przeciętna gleba ogrodowa
Preferowany odczyn gleby
Podłoże lekko zasadowe
Tolerowany odczyn gleby
Podłoże obojętne Podłoże zasadowe

Cechy

  • Ozdobne kwiaty
  • Ozdobne liście lub igły
  • Atrakcyjny pokrój
  • Zwarty pokrój
  • Atrakcyjna przez cały sezon
  • Długie kwitnienie
  • Nadaje się do wazonu
  • Łatwa do rozmnażania
  • Długowieczna

Zastosowanie

  • Do dużych ogrodów
  • Do małych ogrodów
  • Na balkony i tarasy
  • Na rabaty kwiatowe

Grupy roślin

Powiązana wiedza