Bez czarny
Sambucus nigra Madonna
Ciekawa odmiana bzu czarnego o pstrych liściach. Świetny akcent kolorystyczny.
Krzew rośnie wolniej niż inne odmiany tego gatunku, jest łatwy w uprawie i ma niewielkie wymagania. Posadzony obok krzewów o ciemnych liściach stworzy wyraźny, efektowny kontrast.
Liście
Pokrój
Jesień
01 / 3
Wygląd
Wysoki, wyprostowany krzew dorastający do 2–3 m wysokości. Starsze egzemplarze mogą przybierać formę niskiego drzewka. Korona jest często zwarta i zaokrąglona, z wzniesionymi, szarawymi pędami; kora bywa bruzdowana i korkowata.
Pierzaste liście mają około 30 cm długości i składają się z 5–7 listków, są ząbkowane i ostro zakończone. Charakterystyczne dla tej odmiany jest zabarwienie liści: zielone z biało‑kremową obwódką — czasem pas kremowy zajmuje znaczną część listka. Po rozgnieceniu liści uwalnia się ostry, charakterystyczny zapach.
Kwiaty są drobne, białe, zebrane w baldachy o średnicy około 15 cm. Kwitnienie przypada od początku maja do lipca. Kwiaty mają intensywny zapach, przez co roślina przyciąga owady i motyle.
Owoce są granatowe, błyszczące i soczyste — często wykorzystywane do przetworów i nalewek. Zawierają witaminy A, B i C oraz potas. W czasie owocowania krzew odwiedzają ptaki, które przyczyniają się do rozsiewania nasion.
02 / 3
Stanowisko i uprawa
Najlepiej rośnie na glebach wilgotnych i żyznych, o odczynie lekko zasadowym, bogatych w wapń i azot, przepuszczalnych i próchnicznych. Nie jest jednak bardzo wymagająca — można ją posadzić także na słabszych glebach.
Dobrze rośnie na stanowisku słonecznym; w półcieniu liście słabiej się wybarwiają, a kwitnienie bywa skromniejsze.
Roślina jest odporna na mróz i zanieczyszczenia powietrza, uprawa jest prosta, a krzew wykazuje dużą odporność na szkodniki i choroby. W małych ogrodach warto regularnie przeprowadzać cięcia formujące, by utrzymać porządek i gabaryty rośliny.
03 / 3
Zastosowanie
Nadaje się do większych ogrodów, parków i zieleńców. Często sadzona jest na terenach zieleni miejskiej oraz do zadrzewień i zadrzewień nieużytków.
Sprawdzi się jako akcent kolorystyczny, rozświetlając i ożywiając rabaty. Dobrze komponuje się z innymi odmianami tego gatunku o ciemnopurpurowych liściach, np. z odmianą 'Eva'. Należy pamiętać, że krzewy te rosną dość szybko i wymagają więcej miejsca — w małych ogrodach mogą stać się kłopotliwe bez odpowiedniego cięcia.
Krzew dobrze rozjaśnia ciemne cisy czy sosny i ładnie łączy się z czerwonymi berberysami ('Golden Ring', 'Atropurpurea' czy niższym 'Admiration') oraz zielonymi odmianami ('Erecta' lub berberys Juliany).
Na glebach wapiennych można stosować odmiany bzu przystosowane do takich warunków — w ogrodzie razem z bzem warto posadzić karaganę syberyjską, perukowca 'Royal Purple' czy ogniki.
Fenologia
Roczny rytm kwitnienia, owocowania i prac pielęgnacyjnych
Fenologia rośliny
- Białe
- Granatowe
Dane pochodzą z modelu Plant Phenology V1. Terminy są tygodniowymi zakresami walidowanymi z danych Ogrodeusa i mogą różnić się zależnie od pogody oraz stanowiska.
Kwitnienie
Odkryj podobne terminy i kolory
Rozmiary
Rozmiary i wzrost
- Docelowa wysokość
- 3 m
- Docelowa szerokość
- 2,5 m
- Sztuk na m²
- 1 szt./m2
Cechy
Cechy rośliny
- Strefa mrozoodporności
- Strefa mrozoodporności 4
Formowanie
Formowanie i prowadzenie
- Nadaje się do formowania jako
- Kolumnowy Kulisty Zwarty
Cechy
Cechy i zastosowanie
Stanowisko
- Preferowane nasłonecznienie
- Pełne słońce
- Tolerowane nasłonecznienie
- Półcień
- Preferowana wilgotność gleby
- Świeże stanowisko Wilgotne stanowisko
- Preferowana gleba
- Gleba próchniczna Gleba przepuszczalna
- Tolerowana gleba
- Gleba żyzna
- Preferowany odczyn gleby
- Podłoże zasadowe
- Tolerowany odczyn gleby
- Podłoże obojętne Podłoże lekko zasadowe
Cechy
- Ozdobne kwiaty
- Ozdobne liście lub igły
- Ozdobna kora
- Atrakcyjna przez cały sezon
- Przyjazna ptakom
- Wabi motyle
Ostrzeżenia
- Wymaga miejsca lub cięcia formującego
Zastosowanie
- Do parków
- Do zieleni miejskiej
care
- Znosi zanieczyszczenie powietrza
- Dobrze znosi cięcie
Grupy roślin
Przeglądaj grupy roślin
Choroby i szkodniki
Powiązana wiedza
-
Jakie powojniki możemy posadzić w ogrodzie?
Powojniki (Clematis) są piękne pnącza cenione za romantyczne kwiaty. Ich wybór przyprawia o zawrót głowy - powojniki tak możemy dobrać do ogrodu, że będą kwitły od kwietnia aż do października.
-
Kwiecień w ogrodzie
W kwietniu witamy wiosnę i jej subtelne kolory - cieszą nas żółte forsycje, różowe śliwy czy białe magnolie. Jest to czas ogrodników: sadzimy, dzielimy, przesadzamy i nawozimy. Czeka nas więc sporo pracy, ale też satysfakcji i zadowolenia z jej efektów.
-
Czerwiec w ogrodzie
Pierwszy letni miesiąc daje dużo radości w ogrodzie. Trwa festiwal barw i kwiatów. W tym miesiącu kontynuujemy prace wiosenno-letnie i nie ma mowy o lenistwie. Przede wszystkim podlewamy, pielimy i walczymy ze szkodnikami i chorobami. Sadzimy, siejemy, pikujemy, rozsadzamy i pilnujemy, aby dotychczasowe prace przyniosły pożądany efekt.