Bez czarny

Sambucus nigra Madonna

Ciekawa odmiana bzu czarnego o pstrych liściach. Świetny akcent kolorystyczny.

Opis

Krzew rośnie wolniej niż inne odmiany tego gatunku, jest łatwy w uprawie i ma niewielkie wymagania. Posadzony obok krzewów o ciemnych liściach stworzy wyraźny, efektowny kontrast.

Bez czarny Zdjęcie główne

Liście

Pokrój

Jesień

01 / 3

Wygląd

Wysoki, wyprostowany krzew dorastający do 2–3 m wysokości. Starsze egzemplarze mogą przybierać formę niskiego drzewka. Korona jest często zwarta i zaokrąglona, z wzniesionymi, szarawymi pędami; kora bywa bruzdowana i korkowata.

Pierzaste liście mają około 30 cm długości i składają się z 5–7 listków, są ząbkowane i ostro zakończone. Charakterystyczne dla tej odmiany jest zabarwienie liści: zielone z biało‑kremową obwódką — czasem pas kremowy zajmuje znaczną część listka. Po rozgnieceniu liści uwalnia się ostry, charakterystyczny zapach.

Kwiaty są drobne, białe, zebrane w baldachy o średnicy około 15 cm. Kwitnienie przypada od początku maja do lipca. Kwiaty mają intensywny zapach, przez co roślina przyciąga owady i motyle.

Owoce są granatowe, błyszczące i soczyste — często wykorzystywane do przetworów i nalewek. Zawierają witaminy A, B i C oraz potas. W czasie owocowania krzew odwiedzają ptaki, które przyczyniają się do rozsiewania nasion.

02 / 3

Stanowisko i uprawa

Najlepiej rośnie na glebach wilgotnych i żyznych, o odczynie lekko zasadowym, bogatych w wapń i azot, przepuszczalnych i próchnicznych. Nie jest jednak bardzo wymagająca — można ją posadzić także na słabszych glebach.

Dobrze rośnie na stanowisku słonecznym; w półcieniu liście słabiej się wybarwiają, a kwitnienie bywa skromniejsze.

Roślina jest odporna na mróz i zanieczyszczenia powietrza, uprawa jest prosta, a krzew wykazuje dużą odporność na szkodniki i choroby. W małych ogrodach warto regularnie przeprowadzać cięcia formujące, by utrzymać porządek i gabaryty rośliny.

03 / 3

Zastosowanie

Nadaje się do większych ogrodów, parków i zieleńców. Często sadzona jest na terenach zieleni miejskiej oraz do zadrzewień i zadrzewień nieużytków.

Sprawdzi się jako akcent kolorystyczny, rozświetlając i ożywiając rabaty. Dobrze komponuje się z innymi odmianami tego gatunku o ciemnopurpurowych liściach, np. z odmianą 'Eva'. Należy pamiętać, że krzewy te rosną dość szybko i wymagają więcej miejsca — w małych ogrodach mogą stać się kłopotliwe bez odpowiedniego cięcia.

Krzew dobrze rozjaśnia ciemne cisy czy sosny i ładnie łączy się z czerwonymi berberysami ('Golden Ring', 'Atropurpurea' czy niższym 'Admiration') oraz zielonymi odmianami ('Erecta' lub berberys Juliany).

Na glebach wapiennych można stosować odmiany bzu przystosowane do takich warunków — w ogrodzie razem z bzem warto posadzić karaganę syberyjską, perukowca 'Royal Purple' czy ogniki.

Fenologia

Roczny rytm kwitnienia, owocowania i prac pielęgnacyjnych

Fenologia rośliny

Kwitnienie
Kwitnienie 18-26. tydz. maj - czerwiec
  • Białe
Owocowanie
Owocowanie 29-37. tydz. lipiec - wrzesień
  • Granatowe
Sadzenie
Krzewy kupowane w pojemnikach 8-14. tydz. luty - kwiecień zalecane Czytaj więcej
Krzewy kupowane w pojemnikach 31-41. tydz. sierpień - październik zalecane Czytaj więcej
Nawożenie
Wiosenne Kompostowanie 8-10. tydz. luty - marzec Czytaj więcej
Całosezonowe 9-13. tydz. luty - marzec Czytaj więcej
Nawożenie Wiosenne 10-11. tydz. marzec Czytaj więcej
Nawożenie Letnie 16. tydz. kwiecień Czytaj więcej
Nawożenie Letnie 16-22. tydz. kwiecień - maj Czytaj więcej
Nawożenie Jesienne 30-37. tydz. lipiec - wrzesień Czytaj więcej
Jesienne Kompostowanie 34-36. tydz. sierpień - wrzesień Czytaj więcej

Dane pochodzą z modelu Plant Phenology V1. Terminy są tygodniowymi zakresami walidowanymi z danych Ogrodeusa i mogą różnić się zależnie od pogody oraz stanowiska.

Kwitnienie

Odkryj podobne terminy i kolory

Rozmiary

Rozmiary i wzrost

Docelowa wysokość
3 m
Docelowa szerokość
2,5 m
Sztuk na m²
1 szt./m2

Cechy

Cechy rośliny

Strefa mrozoodporności
Strefa mrozoodporności 4

Formowanie

Formowanie i prowadzenie

Nadaje się do formowania jako
Kolumnowy Kulisty Zwarty

Cechy

Cechy i zastosowanie

Stanowisko

Preferowane nasłonecznienie
Pełne słońce
Tolerowane nasłonecznienie
Półcień
Preferowana wilgotność gleby
Świeże stanowisko Wilgotne stanowisko
Preferowana gleba
Gleba próchniczna Gleba przepuszczalna
Tolerowana gleba
Gleba żyzna
Preferowany odczyn gleby
Podłoże zasadowe
Tolerowany odczyn gleby
Podłoże obojętne Podłoże lekko zasadowe

Cechy

  • Ozdobne kwiaty
  • Ozdobne liście lub igły
  • Ozdobna kora
  • Atrakcyjna przez cały sezon
  • Przyjazna ptakom
  • Wabi motyle

Ostrzeżenia

  • Wymaga miejsca lub cięcia formującego

Zastosowanie

  • Do parków
  • Do zieleni miejskiej

care

  • Znosi zanieczyszczenie powietrza
  • Dobrze znosi cięcie

Grupy roślin

Przeglądaj grupy roślin

Choroby i szkodniki

Choroby i szkodniki

Odporna na choroby i szkodniki

Zobacz pełny katalog